Dersim Milletvekili Kordu’dan Ulukale Dutu için soru önergesi

DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) soru önergesi sundu. Kordu, coğrafi işaret tesciline sahip Çemişgezek Ulukale Dutunun, Nisan ayında yaşanan zirai don nedeniyle yüzde 100 oranında zarar gördüğünü ve yüzlerce üreticinin mağduriyet yaşadığını belirtti.

Kordu, Çemişgezek’in yanı sıra Pertek ve Hozat ilçelerinde de etkili olan 10-12 Nisan 2025 tarihli don olayında yaklaşık 2 milyon dut ağacının tamamen zarar gördüğünü, ürün kaybının neredeyse yüzde 100’e ulaştığını hatırlattı. Üreticilerin yalnızca bu yıl değil, gelecek yıllardaki verim kaybı ve artan bakım maliyetleriyle de karşı karşıya kaldığını vurgulayan Kordu, “Ulukale Dutu’nun destek kapsamına alınmaması üreticilerde derin hayal kırıklığı yarattı” dedi.

Dersim’in dut üretimi açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu ifade eden Kordu, “Yaklaşık 500 ton ürün alınabilen Ulukale Dutu, yalnızca ekonomik bir değer değil, aynı zamanda kültürel ve biyolojik bir mirastır. Paketleme tesisi kurulum aşamasındayken bu ürünün destek kapsamı dışında bırakılması, üretimi zayıflatacağı gibi göçü de hızlandırabilir” ifadelerini kullandı.

14 soruluk önerge

Kordu, önergesinde Bakan Yumaklı’ya şu soruları yöneltti:

• Don felaketinde toplam kaç dekar alan ve kaç dut ağacı zarar gördü?

• Coğrafi işaretli Ulukale Dutu’ndaki hasar oranı ve ekonomik kayıp tespit edildi mi?

• Zarar gören üreticilere bugüne kadar ne tür destek sağlandı?

• TARSİM yaptırmayan üreticiler için özel bir destek planı var mı?

• Ulukale dutluklarının rehabilitasyonu için bir program hazırlanıyor mu?

• İklim değişikliğine bağlı afetler için erken uyarı sistemleri kurulacak mı?

• Don önleme teknolojileri ve eğitim programları planlanıyor mu?

• Tarımsal üretim ve ihracat kaybı için öngörülen rakam nedir?

• Coğrafi işaretli ürünlerin afetlerde öncelikli destek kapsamına alınması için çalışma yürütülüyor mu?

• Dut üreticilerinin kayıplarının telafisi için merkezi bütçeden destek sağlanacak mı?

• Üreticilerin ve kurumların destek taleplerine neden yanıt verilmedi?

• Coğrafi işaretli ürünlerin destek dışında bırakılmasının sonuçlarına dair bir değerlendirme yapıldı mı?

• Paketleme tesisinin desteklenmemesi gıda sanayisi yatırımlarını nasıl etkileyecek?

• Destek sağlanmamasının üretici göçünü hızlandıracağı yönündeki uyarılar hakkında Bakanlığın görüşü nedir?