Dersim’de 150’den fazla maden faal

Türkiye’de madencilik faaliyetleri gün geçtikçe artıyor ve bu birçok ilde ekolojik dengeye zarar veriyor. Ocak ayında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) 59 ilde 182 adet sahada toplam 54 bin 746 hektarlık (76.675 futbol sahası genişliğinde) alanı ihaleye çıkardı. Şubat ayında ise 67 ilde tam 485 adet maden ruhsat sahasını satılığa çıkarıldı. Bu 485 ruhsat alanının 288 tane maden sahası ise bin hektardan büyük sahalar.

Mezopotamya Ajansı’ndan Uğurcan Boztaş’ın haberine göre, 24 Kürt kenti ve bunlara bağlı 192 ilçede 2025 yılında 2 bin 207 Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) başvurusu yapıldı, 625’i hakkında “ÇED gerekli değildir” kararı verildi. Bu kentlerden biri de Dersim.

Dersim’in doğası hem madencilik faaliyetleri, hem rüzgar, güneş ve jeotermal enerji santlerilleri (RES, GES, JES) ile barajlar nedeniyle ciddi tehlike altında. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Dersim Şubesi İl Koordinasyon Kurulu (İKK) Sekreteri Uğur Beycan da son 10 yılda Dersim’de madencilik faaliyetlerinin yoğunlaştığına dikkat çekiyor.

DERSİM’DE MADENCİLİK FAALİYETLERİ

Uğur Beycan, Dersim’de şu anda 150’nin üzerinde madenin faal olduğunu belirterek, Ovacık’ın yüzde 26’sının, Munzur Dağları’nın yüzde 22’sinin, Dersim’deki meraların yüzde 56’sının ve tabiat parklarının da yüzde 42’sinin madenlerle ruhsatlandırılmak istendiğini aktardı. Beycan, şunları dile getirdi:

“Bu faaliyetlerin yaklaşık yüzde 46’sı maden arama aşamasında, yüzde 4’ü ruhsat aşamasında ve yüzde 2’si de işletme aşamasında. Nedir bu maden faaliyetleri? Bunlar mühendislik alanından 4A, 4B dediğimiz ağır metaller yani alüminyum, bakır, altın, kadmiyum gibi madenler üzerine şekilleniyor. Örneklendirecek olursak, Hozat-Ovacık sınırı dediğimiz Karaoğlan’nın tamamının neredeyse madene ruhsatlandırıldığını biliyoruz. Hemen Ovacık’ın arka sırtlarında Mercanların, Havaçor kısmında İliç bölgesinde bir altın madeni faaliyeti yürütülüyor. Ve bunları çoğunluklu olarak yabancı sermayeler yürütüyor.”

YASAL DÜZENLEMELER VE ŞİRKETLERİN MENFAATLERİ

“2006 yılından günümüze kadar Maden Kanunu ve yönetmeliğinde yaklaşık 19’un üzerinde bir değişiklik yapıldı. Daha önce milli parklar, tabiat parkları, doğal parklar, sulama alanları, ‘askeri özel’ alanlar ve meralar gibi alanların tamamında bu yasal değişiklikler ve yönetmelik değişiklikleri ile birlikte madencilik faaliyetlerinin önündeki engeller kaldırıldı. Bu yasal zemin yaratılırken kamucu perspektiften değil tamamen şirketlerin sermayesine sermaye katma üzerine yasal düzenlemeler getirildi. Bu yasal düzenlemelerde denetleyecek herhangi bir mekanizma olmadığı için firmaların toprağı örselemesinden tutun kullanılan ağır kimyasallara kadar süzdürülemez bir yaşam açığı çıkartıyor.”

NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ VE EKOKIRIM

“Nadir toprak elementlerinin hegemonik savaşlar yürütülürken ulus devletlerin savaş gücünün etkisini artırma noktasında önemli gerçekliği var. Bu gerçeklik ile birlikte uluslararası bütün şirketler buraya gözünü dikiyorlar ve savaş gücünü daha da arttırma ve bir hegemonyayı kendinden doğru tesis etme yaklaşımıyla bunu sürdürüyorlar. Ekokırım biraz da işte bu savaş gerçekliği, kapitalizmin ve hegemonik gerçekliğin sonucu olarak önümüzde duruyor. Buna karşı kamucu bir yaklaşımı tesis etme zorunluluğu tarihsel bir sorumluluk olarak bugün bir bütün Türkiye halklarının tamamının önünde duruyor. Bölgede bugün krom, altın ve bakır madenleri birçok alanda yayılmış durumda.”

‘EKOKIRIM POLİTİKALARINA KARŞI DOĞAYI KORUMAKTAN BAŞKA ÇAREMİZ YOK’

“Madencilik faaliyetlerinin doğaya, topluma, insanlığa nasıl zarar verdiğini insanlara anlatmamız lazım. Dersim halkı çevre mücadelesinde rüştünü ispatlamış halktır. Kitle örgütü ve siyasi partilerin buradaki öncülerinin bu anlayışla doğru öncülük yapması lazım. O doğru öncülükle bugün ekokırım politikalarına karşı ekolojik yaşamı, ekolojik yaşamın gerekliliği ve esası olan özgür yaşamı, özgür yaşamın gerekliliği ve esası olan özgür doğayı korumaktan başka hiçbir çaremiz yok.”