Enerji baronları, fay hatları ve bir halkın varlık mücadelesi: Varto’nun altındaki “sıcak” tehlike

DERSİM GAZETESİ’NİN ÖZEL HABERİ

MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) kayıtlarına göre ilçe adeta dilimlenmiş bir pasta gibi ruhsatlandırılmış.

Varto sadece doğasıyla değil, şimdi de yer altı kaynakları üzerine kurulan kirli planlarla gündemde. MAPEG verilerinden sızan ruhsatlar, ABD’li enerji devlerinin sondaj planları ve halkın yükselen çığlığı… 24 Nisan mitingine giderken Varto’daki ekolojik kuşatmanın anatomisini inceliyoruz.

Perde Arkasındaki Dev: Houston’dan Varto’ya Uzanan El

Varto’daki direnişin fitilini ateşleyen, Ignis H2 Enerji Üretim A.Ş. oldu. Kağıt üzerinde yerli bir şirket gibi görünse de, kökleri ABD/Houston merkezli Ignis Energy’ye uzanıyor.

Şirketin Ajandası: Şirket, bölgedeki jeotermal potansiyeli “temiz enerji” maskesiyle pazarlıyor. Ancak perde arkasında, binlerce metre derinliğe inen ve yer altı su haritalarını kalıcı olarak değiştirecek bir operasyon yürütülüyor.

Ortaklık Yapısı: Yönetim kademesi, dünyanın en büyük petrol servis şirketi olan Halliburton ve küresel sondaj devi GEOLOG’un eski üst düzey yöneticilerinden oluşuyor. Yani karşımızda “doğa dostu” bir yapı değil, profesyonel bir maden ve sondaj makinesi var.

Bilimsel Uyarı: “Fay Hattı Üzerinde Kumar Oynamayın!”
Varto, Türkiye’nin en aktif ve tehlikeli fay hatlarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) ile Doğu Anadolu Fay Hattı’nın kesişim noktasına çok yakın.

Yapay Deprem Riski: Jeotermal santrallerde yer altına yüksek basınçla su basılması (reinjection), sismik boşlukları tetikleyebilir. 1966 depreminin acılarını hala taze tutan Varto halkı için bu proje, bir enerji yatırımından ziyade bir güvenlik tehdidi.

Su Zehirlenmesi: 3.000 metre derinlikten çıkarılan akışkan; arsenik, bor ve lityum gibi zehirli maddeler içerir. ÇED raporlarındaki “kapalı devre” vaatleri, Ege’deki (Aydın/Germencik) JES felaketlerinde görüldüğü üzere çoğu zaman kağıt üzerinde kalmaktadır.

Kültürel Kırım: İnanç Merkezleri Tehdit Altında

Varto Ekoloji Platformu’nun vurguladığı en hassas nokta ise inanç merkezleri. Sondaj sahaları; Xizir, Qalo Sipî, Tujik Baba ve Nişaneroj gibi Alevi-Kürt kültürü için kutsal kabul edilen ziyaret yerlerini kapsıyor.

Siyasi Saflaşma: Kim Halkın Yanında?

Direniş Cephesi: DEM Parti ve ekoloji örgütleri mecliste soru önergeleriyle bastırıyor. Yerel halk, köy köy gezerek “JES’e Hayır” komiteleri kuruyor.

Sessiz Onaycılar: Enerji Bakanlığı, “ÇED Gerekli Değildir” kararlarıyla şirketin önünü açarken; mülki amirlikler yatırımı “bölgesel kalkınma” olarak nitelendiriyor.

24 Nisan Bir Dönüm Noktası

Varto halkı, 24 Nisan 2026 Cuma günü saat 13:00’te Belediye Pasajı önünde sadece bir miting yapmayacak; toprağının, suyunun ve geleceğinin tapusunu geri isteyecek. Dosyamızın ulaştığı sonuç nettir: Varto’nun üstü, altından daha değerlidir. Hayvancılığın, arıcılığın ve bin yıllık kültürün devamı, bu projelerin durdurulmasına bağlıdır.