| Kürtçe | Türkçe | Açıklama |
|---|---|---|
| ax | toprak | En yaygın kullanılan kelime |
| erd | yer / dünya / toprak | Daha edebi / dini bağlamda |
| zemîn | zemin / yer | Yüzey anlamında |
| axê reş | kara toprak | Verimli, koyu renkli toprak |
| axê sor | kırmızı toprak | Demirce zengin, kurak bölgelerde |
| zevî | tarla | Ekin dikilen toprak |
| gur | mezar / toprak altı | Ölüm ve definle ilgili |
| gundik | toprak parçası | Küçük tarla |
| diz | tepe / toprak yığıntısı | Doğal ya da yapay yığın |
| deşt | ova | Geniş, düzlük alan |
| qad | arazi | Hukuki / resmi bağlam |
| xak | toprak (Arapça kökenli) | Özellikle dini şiirlerde kullanılır |
| gund | köy | Toprağa bağlı yerleşim yeri |
| Kürtçe Fiil | Türkçe Anlamı | Açıklama |
|---|---|---|
| kêşîn | kazmak | Toprağı kazmak |
| xistin avêtin | toprak saçmak | Mezar üzerine ya da genel anlamda |
| kevîn | düşmek (toprağa) | Yere, toprağa düşmek |
| avdanîn | sulamak | Tarlayı, toprağı sulamak |
| keftin | toprağa düşmek | (örn. yere düşmek) |
| hejandin | ekmek | Tohumları toprağa bırakmak |
| birîn | sürmek | Toprağı işlemek |
| girtin | örtmek | Toprakla örtmek |
| pêkanîn | dikmek | Bitkiyi toprağa dikmek |
| şikandin | kırmak / parçalamak | Toprağı çapayla parçalamak |
| guhastin | taşımak | Toprağı başka yere taşımak |
| avêtin axê | toprağa atmak | Genellikle cenazelerde |
| zêdekirin | gübrelemek | Toprağı zenginleştirmek |
| Kürtçe | Türkçe | Açıklama |
|---|---|---|
| demê hejandinan | ekim zamanı | Tohumların toprağa atıldığı zaman |
| demê baranê | yağmur zamanı | Toprağın suya doyduğu zaman |
| demê zextkirinê | sürme zamanı | Toprağın işlenme zamanı |
| demê berhemê | ürün alma zamanı | Hasat zamanı |
| payîz | sonbahar | Genelde ekim dönemi |
| bihar | ilkbahar | Toprak uyanışı, ekin dikimi zamanı |
| havîn | yaz | Toprak kurur, sulama ihtiyacı artar |
| zivistan | kış | Toprak dinlenir, buzlanır |
| Kürtçe | Türkçe Anlamı | Açıklama |
|---|---|---|
| li ser axê | toprağın üstünde | Örneğin: li ser axê rûniştin |
| di nav axê de | toprağın içinde | Örneğin: binav kirîye di nav axê de |
| jêrê axê | toprağın altında | (Mezar gibi bağlamlarda) |
| ji axê re | topraktan dolayı | Neden-sonuç bağı |
| bi axê re | toprakla birlikte | Ortaklık / birliktelik belirtir |
| berî axê | topraktan önce | Zaman bildirir |
| pêşî axê | toprağın önünde | Konum belirten |
| Türkçe | Kürtçe (Kurmancî) |
|---|---|
| kuru | zehmetî, qir |
| ıslak | germ, avîn |
| çamurlu | gilldar, avaxî |
| tozlu | hêvî, hêvê têda heye |
| sert | qelek, dijwar |
| yumuşak | nerm |
| doğurgan (verimli) | hezîr, zêdeçê |
| taşlı | berdar, kevirdar |
| bereketli | bêrketdar |
Bağımsız Maden İş Sendikası, 28 Nisan’da Doruk Madencilik işçileri ile hükümet temsilcileri, şirket yöneticileri ve…
Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP Genel Başkanlığı görevinden alınan Özgür Özel, Genel Merkez’de gerçekleştirilen kapalı…
Gülistan Doku soruşturmasında hakkında kırmızı bülten çıkartılan firari şüpheli Umut Altaş, ABD güvenlik makamları tarafından…
Kürt müziğinin özgün kadın seslerinden Sakîna Têyna’nın yeni albümü “Sûret’in ilk şarkısı yayınlandı. Albümle aynı…
DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, ‘tedbirli mutlak butlan’ kararın süreci gölgelemeye dönük bir adım olduğunu…
Gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak ve sorumluların yargılanması için Cumartesi Anneleri, 1104’üncü haftada da Galatasaray…