ÖHD: Yargı Paketi insan hakları ihlallerini kalıcılaştırma riski taşıyor

Özgürlük için Hukukçular Derneği (ÖHD), TBMM’ye sunulan 10’uncu Yargı Paketi’ne ilişkin bugün yazılı bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen mahpusların ve siyasi mahpusların paketin kapsamı dışında tutulduğuna dikkat çekilerek, bunun insan hakları ve evrensel hukuk ilkelerine aykırı olduğu vurgulandı.

Paketin toplumun temel hak ve özgürlüklere dair beklentileri karşılamaktan uzak olduğuna işaret edilen açıklamada, “Bu düzenleme, cezaevlerinde süregelen yapısal sorunları ve insan onuruna aykırı uygulamaları kalıcı hale getirme riski taşıyor,” dendi.

“Ceza hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmamakta”

10’uncu Yargı Paketi’nin revize edilmesini talep eden ÖHD’nin açıklaması özetle şöyle:

“Anayasa’nın 10. maddesi açıkça tüm yurttaşların kanun önünde eşit olduğunu belirtmektedir. Aynı şekilde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi gibi uluslararası belgeler de eşitlik ve ayrımcılık yasağı ilkesini temel norm olarak kabul etmektedir. Ancak bu yasa teklifi, tıpkı önceki infaz düzenlemelerinde olduğu gibi, siyasi mahpusları kapsam dışı bırakarak açık bir şekilde eşitlik ilkesini ihlal etmektedir. İnfaz indirimlerinden yalnızca belirli suç tipleri yararlanabilirken, aynı koşullarda tutulan siyasi mahpuslar bu düzenlemelerden faydalandırılmamaktadır. Bu durum, hukuki güvenliğe ve öngörülebilirliğe zarar verdiği gibi, ceza hukukunun temel ilkeleriyle de bağdaşmamaktadır.

“Siyasi mahpusların sistematik bir şekilde düzenleme dışında bırakılması ayrımcılık yasağının doğrudan ihlalidir. Bir kimsenin hapishane koşullarında ya da infaz rejiminde, işlediği suçun siyasi niteliği nedeniyle farklı muameleye tabi tutulması, hukuk devleti ilkesini zedelemekte, adaletin tarafsızlığı ilkesini anlamsızlaştırmaktadır.

“Ayrımcılığa maruz kalan herkes için adalet”

“10. Yargı Paketi; infaz sürecinde mahpusların haklarını korumayı hedeflemek yerine, İdare ve Gözlem Kurulları gibi denetim organlarının yetkilerini artırarak keyfiyeti daha da derinleştirme riski taşımaktadır. Mahpusların tahliyeleri, soyut değerlendirmelere dayanan ‘iyi hâl’ kararları ile engellenmekte; disiplin cezaları bahane edilerek özgürlük hakları ihlal edilmektedir. 10. Yargı Paketi bu haliyle mevcut yapısal sorunların giderimine değil derinleşmesine sebep olacaktır.

“Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi; umut hakkını, yani mahpusun bir gün serbest kalabileceğine dair meşru beklentiye sahip olma hakkını, insan onurunun ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirmektedir. Umut hakkına ilişkin ihlal oluşturan yasal düzenlemelerde herhangi bir değişikliğe gidilmediği gibi, bu mahpuslara hiçbir yasal gerekçe sunulmadan uygulanan ayrımcı uygulamalara devam edilmektedir. Ceza adaleti sistemi, toplumun tüm kesimlerine karşı adil ve kapsayıcı olmak zorundadır. Hapishaneler, adaletin askıya alındığı yerler olamaz. Siyasi kimliği, düşüncesi ya da muhalif duruşu nedeniyle cezalandırılan ve infaz rejiminde ayrımcılığa maruz kalan herkes için adalet istiyoruz.”