2025 yılında AİHM’e en çok şikayet edilen ülke: Türkiye

AİHM’in 2025 Yıllık Raporu’na göre 18 bin 464 başvuru ile en çok şikayet edilen ülke yine Türkiye oldu

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), içtihat hukukuna genel bir değerlendirme içeren 2025 Yıllık Raporu’nu yayımladı. Rapora göre Türkiye, 2025 yılında yapılan 18 bin 464 başvuruyla Avrupa Konseyi ülkeleri arasında en fazla şikayet edilen ülke olmaya devam etti.

Raporda, Türkiye’den yapılan başvuruların 2024’teki 21 bin 600 başvuruya göre azaldığına dikkat çekilirken, buna rağmen Türkiye’nin başvuru sayısında ilk sırada yer aldığı belirtildi. Başvuruların yüzde 80’inden fazlasının ise 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası alınan önlemlerle bağlantılı gözaltı, tutuklama ve yargılama süreçlerinden kaynaklandığı aktarıldı.

2025’te 74 davada karar verildi

AİHM, 2025 yılında Türkiye hakkında bireysel ya da grup başvurularıyla ilgili toplam 74 davada karar açıkladı. Mahkeme, bu davaların 66’sında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmederken, 6 davada ihlal tespit etmedi. İki dosyanın ise farklı yöntemlerle sonuçlandığı bildirildi.

Rapora göre Türkiye hakkında verilen ihlal kararlarının en büyük kısmı adil yargılanma hakkına ilişkin AİHS maddesi kapsamında oldu. Bu başlık altında 24 dosyada ihlal kararı verildi. Özgürlük ve güvenlik hakkına ilişkin madde ise 21 dava ile ikinci sırada yer aldı.

Türkiye’yi Rusya izledi

Türkiye’yi başvuru sayısında Rusya (7 bin 177), Ukrayna (4 bin 4), Polonya (3 bin 517), İtalya (2 bin 787), Yunanistan (2 bin 562), Romanya (2 bin 489) ve Azerbaycan (2 bin 180) takip etti. Raporda, AİHM’e yapılan toplam başvuru sayısının ise 2025’te yüzde 11 azalarak 53 bin 450’ye gerilediği kaydedildi. Mahkeme kaynakları, 2026 yılında yeniden rekor düzeyde başvuru olabileceğini öngördü.

2026 için ‘kitlesel başvuru’ uyarısı

AİHM kaynakları, yıl başından bu yana Türkiye’ye karşı yaklaşık 650 yeni başvuru yapıldığını belirtti. Yeni başvuruların büyük bölümünün, 15 Temmuz sonrası meslekten ihraç edilenler tarafından yapıldığı ifade edildi.Mahkeme, aynı veya benzer şikâyetleri içeren kitlesel bir başvuru dalgası yaşanabileceğine dikkat çekerek, bu başvuruların “idari olarak etkin şekilde yönetilmesi” amacıyla 1 Ocak 2026’dan itibaren bazı özel tedbirleri yürürlüğe koyduğunu açıkladı.Bu tedbirler arasında, başvuruların bir kapak sayfasıyla sunulması, başvurucuların AİHM’in internet sitesindeki resmi başvuru formunu indirip elektronik ortamda doldurması ve hem kapak sayfası hem de formun her başvurucu için ayrı ayrı hazırlanıp çıktı alınarak gönderilmesi yer aldı.

Spor kulüplerinden başvurular arttı

Raporda, Türkiye’deki spor kulüplerinden yapılan başvurularda da artış yaşandığına dikkat çekildi. AİHM gündeminde, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığına ilişkin yaklaşık 60 başvurunun bulunduğu aktarıldı. Mahkemenin bu ay başında aldığı bir kararda, Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığının yeterli olmadığı yönünde hüküm kurduğu kaydedildi.