İHD tarafından 1995 yılından itibaren her yıl 17-31 Mayıs arasındaki dönem Kayıplar Haftası olarak anılıyor. Türkiye ve dünyadaki gözaltında kayıplar gerçeği ile yüzleşilmesini sağlamak, kayıpların akıbetinin araştırılarak bulunmasını ve faillerin adalet önünde hesap vermesini sağlamak amaçlanıyor.
DEM Parti Hukuk ve İnsan Hakları Komisyonu, Kayıplar Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada, “Türkiye’deki siyasi iktidara” seslendi.
Açıklamada şunlar ifade edildi:
“Türkiye’de Kürt sorununun demokratik ve barışçıl çözümü sürecinde bir önceki yıla göre yeni bir aşamaya geçilmiştir. Sayın Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihli Barış ve Demokratik Toplum Çağrısına PKK karşılık vermiş ve 12 Mayıs 2025 günü açıkladığı kongre kararı ile kendisini feshettiğini ve silahlı mücadele dönemini bitirdiğini ilan etmiştir. Öte yandan TBMM bünyesinde Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu kurulmuş, Komisyon Cumartesi Anneleri, Barış Anneleri ve insan hakları savunucularını dinlemiş, Şubat 2026’da raporunu açıklayarak demokrasi başlığında temel hakların güçlendirilmesi konusunda kuvvetli vurgular yapmış, AİHM ve AYM kararlarına uyulması gerektiğini belirtmiştir.
Osmanlı dönemine dayanmakta olan gözaltında kayıplar gerçeği, ağırlıklı olarak son 50 yıllık silahlı çatışma döneminde daha da derinleşmiş ve bu döneme özgü kayıplar yaşanmıştır. O halde barış ve demokratik toplumu inşa sürecinde geçmişle yüzleşme kaçınılmazdır. Bu kapsamında, TBMM Komisyon Raporu da gözetilerek başta insan hakları örgütleri olmak üzere hakikat ve adalet çalışmalarının engellenmeden yürütülmesi sağlanmalıdır.
‘Meydan Cumartesi Annelerine ve kayıp yakınlarına bırakılmalıdır’
Cumartesi Annelerinin 1103 haftadır İstanbul Beyoğlu Galatasaray Lisesi önündeki açıklaması serbest bırakılmalı, sayı sınırlamasından vazgeçilmeli, Galatasaray Lisesi önündeki meydanda polis bariyerleri kaldırılarak bu meydanın eskiden olduğu gibi Cumartesi Annelerine ve kayıp yakınlarına bırakılması sağlanmalıdır.
‘Kanundaki hüküm eskiye şamil olacak şekilde uygulanmalıdır’
Türkiye’nin BM Zorla Kaybedilmeye Karşı Korunmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmeye taraf olması sağlanmalıdır. Cenevre Sözleşmeleri Ek Protokolleri kabul edilmelidir. Türkiye Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yargı yetkisini kabul etmelidir.
Türk Ceza Kanununda zorla kaybetmenin insanlığa karşı suç olduğu açıkça düzenlenmeli, insanlığa karşı suçlarda zamanaşımı olamayacağı kanunla düzenlenmeli, bu hüküm eskiye şamil olacak şekilde uygulanmalıdır.
‘Savcılıklar hareket geçmeli’
Halen akıbeti bilinmeyen kayıpların akıbetinin araştırılarak faillerin ortaya çıkarılması amacıyla hakikat komisyonu oluşturulması sağlanmalıdır. Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Daire Başkanlığı özellikle zamanaşımını dikkate almadan tüm faili meçhul cinayetleri etkili bir şekilde araştırmalı, bu konuda yetkili Cumhuriyet Savcılıklarını harekete geçirmelidir.
Kayıplar Haftası vesilesi ile gözaltında kayıplar gerçeği ile yüzleşme çalışmalarının başlatılmasının, barış ve demokratik toplumun inşasında önemli bir adım olacağını belirtmek isteriz.”
