Dersim’de Madencilik Tepkisi: Milletvekili Ayten Kordu, Hel ve Bağır Dağı’ndaki Ruhsatları Meclis Gündemine Taşıdı

Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Pülümür ilçesinde yer alan Hel Dağı ve Bağır Dağı’nda yürütülen madencilik faaliyetlerini hem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na hem de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na verdiği iki ayrı soru önergesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Kordu, doğa koruma statüsüne sahip bölgede yürütülen krom madeni çalışmaları, ruhsat süreçleri, ÇED denetimleri ve çevresel etkiler konusunda kamuoyunun ciddi endişeleri bulunduğunu belirterek, “Hel ve Bağır Dağı yalnızca birer coğrafi alan değil; ekosistemi, inançsal önemi ve yöre halkının yaşam biçimiyle birlikte korunması gereken bir bütündür.” ifadelerini kullandı.

“Nitelikli Doğal Koruma Alanında Maden Faaliyeti” Tepkisi

Kordu’nun açıklamasına göre Hel Dağı ve Bağır Dağı, 23 Temmuz 2023 tarihinde “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” ilan edilmesine rağmen bölgede yeni maden ruhsatlarının verildiği ve mevcut işletmelerin faaliyetlerini sürdürdüğü yönünde ciddi iddialar bulunuyor.

Milletvekili Kordu, özellikle Erz Madencilik Hafriyat Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından yürütülen krom madeni çalışmalarının, çevresel ve toplumsal riskler doğurduğuna dikkat çekti. Şirketin ruhsatının 2021 yılı Aralık ayında verildiğini ve 2026 yılına kadar geçerli olduğunu hatırlatan Kordu, “Ruhsatın süresi dolmadan önce bölgede yapılan yeni genişletme talepleri ve olası ruhsat uzatma planları kamuoyundan gizlenmemelidir.” dedi.

Ekosistem, Su Kaynakları ve İnançsal Alanlar Tehlikede

Hel ve Bağır Dağı’nın, Munzur Dağları ekosistemi içinde yer aldığına ve Fırat Havzası’nı besleyen önemli su kaynaklarını barındırdığına dikkat çekilen önergede, bölgede 2.000’den fazla bitki türü bulunduğu, bunların yaklaşık %20’sinin endemik olduğu belirtildi. Ayrıca vaşak, yaban keçisi ve çengel boynuzlu dağ keçisi gibi koruma altındaki türlerin yaşam alanlarının madencilik faaliyetlerinden etkilendiği vurgulandı.

Kordu, aynı zamanda bölgenin Alevi inancı açısından kutsal kabul edilen mekânları barındırdığını belirterek, “Bağır Dağı yalnızca doğal değil, inançsal mirasın da bir parçasıdır. Burada yürütülen faaliyetler, hem doğayı hem kültürel dokuyu hem de toplumsal barışı tehdit ediyor.” ifadelerine yer verdi.

“Şeffaf Denetim Raporları Kamuoyuna Açıklansın”

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na yöneltilen soru önergesinde, 18 Eylül 2025 tarihinde bölgede yapılan denetimin sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması istendi. Kordu, “Bu denetim raporu, faaliyetlerin mevzuata uygunluğunun ve çevresel etkilerinin anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Şeffaflık, halkın en temel hakkıdır.” dedi.

Milletvekili ayrıca, maden ruhsatlarının Mera Kanunu, Çevre Kanunu ve Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleriyle çelişip çelişmediğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.

“Yerel Halkın Geçim Kaynakları Yok Sayılıyor”

Kordu’nun önergelerinde, bölgedeki maden sahalarının mera ve yaylaları kapsadığı, bu durumun küçükbaş hayvancılıkla geçinen köylülerin ekonomik yaşamını tehdit ettiği vurgulandı. “Maden şirketleri için verilen ruhsatlar, yöre halkının geçim alanlarını ve üretim kültürünü ortadan kaldırıyor.” diyen Kordu, Bakanlıklardan ruhsat sınırlarının, çevresel etki analizlerinin ve idari yaptırımların kamuoyuna açıklanmasını talep etti.

“Anayasa’nın 56. Maddesi Açık: Devlet Çevreyi Korumakla Yükümlüdür”

Ayten Kordu, açıklamasında Anayasa’nın 56. maddesini hatırlatarak devletin çevreyi koruma görevini vurguladı:

“Hel ve Bağır Dağı gibi koruma altındaki alanlarda madencilik faaliyetlerinin sürdürülmesi, yalnızca doğaya değil, hukuka da aykırıdır. Bu uygulamalar, yerel halkın yaşam hakkına ve kültürel varlığına doğrudan müdahale anlamına gelmektedir.”

Kordu, hem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın hem de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın bölgede yürütülen faaliyetlerle ilgili tüm ruhsat, ÇED raporu ve denetim verilerini kamuoyuna açıklaması çağrısında bulundu.