DAM: 4 MAYIS 1937’DE ALINAN BAKANLAR KURULU KARARI BİR SOYKIRIM KARARIDIR

Dersim Araştırmaları Merkezi’nin, Dersim Tertelesinin 84. yılı ile  ilgili yaptığı basın açıklaması:

Dersim, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet Türkiye’sine çözümlenmeyen bir sorun olarak kalmıştı. Kurulacak yeni cumhuriyet ise halklara bir yenilik ve tanınma hakkı vaat etmiş ama bunu yerine getirmemişti. Kürdistani halkların temsilcileri bu umutla savaşa katılıp, yeni kurulan devletin kurucu kadroları arasında yer aldılar. Çünkü kurulmakta olan yeni devlet, Kürtlerin ve Türklerin ortak devleti olacaktı. Fakat Lozan’dan sonra verilen sözler unutuldu. İtiraz edenlere de, ya sürgün ya da darağacı reva görüldü.

Kürdistan halkı bu aldatılmışlığı kabul etmedi. Koçgiri’de dillendirilen statü edinme isteği başta Şeyh Said, Ağrı ve Zilan olmak üzere birçok yerde devam etti. Ama Kürtlerin tüm hak, hukuk mücadeleleri ‘isyan’ olarak görülüp, şiddet ile bastırıldı, Osmanlıdan bu yana otonom varlığını sürdüren Dersim ise ‘son kale’ olarak görüldüğü için terörün en şiddetlisine mâruz kaldı; 4 Mayıs 1937 tarihinde alınan Bakanlar Kurulu kararıyla bu son kalede, dünyada eşi benzeri az bulunan bir soykırım yapıldı.

Yakın tarihimize ‘’38 Katliamı’’ olarak geçen Dersim Tertelesi, yüzyıllar boyunca bağımsız yaşamış bir halkın; bu statüsünü koruma çabasından başka şey değildir. Ama bu insani talebe katliam ve sürgünle cevap verildi. 38’den bu yana devralınan inkarcı ve imhacı gelenek bugün de yeni politik versiyonları ile uygulanmaktadır. Aradan 84 yıl geçti ama inkâr ve asimilasyon tüm boyutlarıyla devam etmektedir. Mevcut sistem dünün referansları üzerinden hala yol alıyor. Kürt halkının talepleri söz konusu olduğunda, Ankara partileri anında ‘ulusal’ zırha bürünüyorlar. Dilimize, inancımıza ve coğrafyamıza saygı gösterilmiyor hala. Halkımızın en temel yurttaşlık hakları dahi söz konusu olunca ‘devletin bekası’ gibi soyut bir kavram ile çıkılıyor karşımıza. Dün insanlarımıza suç sayılan değerler bu günde bizlere suç sayılmaktadır.

Dilimiz, inancımız ve coğrafyamız üzerindeki yasaklar hala devam etmektedir. Birlik içinde ve demokratik muhteva yoluyla taleplerimizi sıralamaktan geri durmayacağız. Devleti, topraklarımızda işlenen bu suçlarla yüzleştirme çabamızı sürdüreceğiz. Türkiye’nin gerçek bir barış ve özgürlük yurdu olması için bütün yaşananlarla yüzleşmesi gerekiyor.

Bizler kadim kültürümüzün ruhuna uygun davranmak ve değerlerimiz uğruna mücadele etmekten vazgeçmeyeceğiz. Onun için, Dersim Soykırımının 84. yılında, halkımızın taleplerini bir kez daha kamuoyuna deklare edip, soruyoruz:

– 1937- 38 yıllarında Dersim’de bir soykırım yapıldığı resmen tanınsın ve toplumsal barışımız için gerekli   yüzleşme yapılsın.
– Dersim Soykırımı’nda ne kadar insanın katledildiği resmen açıklansın.
– Katliamdan sonra; başta evlatlık verilen çocuklar olmak üzere sürgün edilen tüm insanların akıbeti       açıklansın.
– Başta Seyid Rıza ve oğlu olmak üzere idam edilenlerin mezar yerleri açıklansın.
– Halkımıza soykırımı hatırlatan “Tunceli” isminin yerine coğrafyanın kadim adı  olan “Dersim”in kullanılması için yasal düzenleme yapılsın.

Dersim Araştırmaları Merkezi