AİHM Osman Kavala için toplandı

דAvrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ndeyim; Osman Kavala’nın yaptığı başvuru kapsamında dosyanın Büyük Daire önündeki duruşması gerçekleştiriliyor. Duruşmanın esas kısmı tamamlandı. Az önce mahkeme heyeti 25 dakikalık ara verdi. Hükümet temsilcilerinin ve başvurucu Osman Kavala’nın avukatlarının sunumlarından sonra 5 yargıç söz alarak önemli sorular yöneltti. Bu sorulara hazırlanabilmeleri için taraf temsilcilerine 25 dakika süre tanındı.

Aranın ardından duruşma yeniden başlayacak ve hem başvurucu tarafın temsilcileri hem de hükümet temsilcileri yargıçların yönelttiği sorulara yanıt verecek.

Söz konusu başvuru Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi önünde görülüyor. Mahkeme daha önce Aralık 2019’da ve 2022 yılında Osman Kavala’nın başvurularıyla ilgili iki ayrı karar vermişti. Ancak bu kararların uygulanmadığı belirtiliyor.

Son olarak 2024 yılında yapılan başvurunun ardından, dosyaya ilk olarak bakan daire görevden çekildi ve dosya Büyük Daire’ye gönderildi. Büyük Daire de bazı süreleri kısaltarak duruşma gününü bugün olarak belirledi.

Bugün yapılan duruşma; Anayasa Mahkemesi’nin etkinliği, Osman Kavala’nın özgürlük ve güvenlik hakkı, adil yargılanma hakkı, suçta ve cezada kanunilik ilkesi, işkence yasağı ve Osman Kavala’nın bir aktivist olarak insan hakları faaliyetleri nedeniyle hedef alındığı iddiasıyla Sözleşme’nin 18. maddesi kapsamında önemli iddiaları içeriyor.

25 dakikalık aranın ardından duruşma yeniden başlayacak. Sorulara verilecek yanıtların ardından oturum tamamlanacak. Mahkemenin kararı ise ileriki bir tarihte açıklanacak. Ben de duruşma sona erdikten sonra daha geniş bir değerlendirmeyi sizlerle paylaşacağım.”

KAVALA HAKKINDAKİ YARGI SÜRECİ

Osman Kavala, 1 Kasım 2017’de İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği’nce “cebir ve şiddet kullanarak Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçlamasıyla tutuklandı.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) 10 Aralık 2019’da Kavala’nın tutukluluğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğuna ve derhal serbest bırakılması gerektiğine hükmetti. Buna rağmen 18 Şubat 2020’de Gezi davasından beraat eden Kavala, cezaevinden çıkmadan yeniden gözaltına alındı ve “casusluk” suçlaması ile başka bir dosyadan tekrar tutuklandı.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 29 Eylül 2020’de Türkiye’ye Kavala’yı serbest bırakma çağrısı yaptı. Aynı gün İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı yeni bir iddianame düzenledi. 29 Aralık 2020’de ise Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruyu reddetti. Ocak 2021’de Bölge Adliye Mahkemesi, Gezi davasındaki beraat kararını bozdu. Yıl boyunca yapılan duruşmalarda Kavala’nın tutukluluğu devam ettirildi.

Ekim 2021’de bu kez diplomatik bir kriz patlak verdi. Aralarında ABD, Almanya, Fransa ve Hollanda’nın da bulunduğu 10 ülke büyükelçisi Kavala’nın serbest bırakılmasını istedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, söz konusu büyükelçilerin “persona non grata” ilan edilebileceğini söyledi.

2022 yılı başında Gezi ve Çarşı davaları birleştirildi. Savcı, Mart ayında ağırlaştırılmış müebbet istedi. 25 Nisan 2022’de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Kavala’yı “casusluk” suçlamasından beraat ettirdi ancak “hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs”ten ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.

AİHM, Temmuz 2022’de Türkiye’nin Kavala kararını uygulamadığını tespit ederek ihlal kararı verdi. 28 Eylül 2023’te Yargıtay, Kavala’ya verilen ağırlaştırılmış müebbet cezasını onadı.

24 Temmuz 2024’te Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Kavala’nın avukatlarının yeniden yargılama talebini reddetti. Böylece Kavala’nın tahliyesi yönündeki girişimler sonuçsuz kaldı.