Dersim’e örnek olur mu: Kanada’dan yerli halklara kültürel soykırım tazminatı

Kanada yönetimi yatılı okullarda yerlilere karşı kültürel soykırım işlendiği gerekçesiyle açılan toplu davada 2,8 milyar Kanada doları (yaklaşık 40 milyar TL) tazminat ödemeyi kabul etti.

France 24ün haberine göre; söz konusu dava, yatılı okullardaki istismar sebebiyle tazminat talep eden 325 İlk Milletler (First Nation) yerlisi tarafından 2012’de açılmıştı.
Dün yapılan açıklamada paranın, yerlilerin “eğitim, sağlık, kültür, dil ve anma” faaliyetlerini desteklemek için kurulan bir fona aktarılacağı bildirildi.

Kanada Yerlilerle İlişkiler Bakanı Marc Miller tazminatın “geçmişi silmeyeceğini ya da telafi etmeyeceğini ancak Kanada’nın geçmişinin yol açtığı kolektif zararı göstereceğini” söyledi.

Anlaşmanın devreye girmesi için Kanada Yüksek Mahkemesi’nin onayı gerekiyor. Mahkemenin şubat sonunda bir duruşma yaparak anlaşmayı onaylaması bekleniyor.

Yatılı Kilise Okulları’nın ilki 1800’lerin başında açılmış ve sonuncusu 1996’da kapatılmıştı.

150 binden fazla yerli çocuğun ailelerinden zorla alınarak yerleştirildiği kiliselere ait yatılı okullarda, bu çocukların büyük bölümünün fiziksel, cinsel ve psikolojik şiddetle istismara uğradığı düşünülüyor.

Ülkede 2010’da kurulan Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu bazı çocukların üzerinde tıbbi deneyler yapıldığını da belirlemişti. Komisyon 2015’te yatılı okulu sisteminin “kültürel soykırım” olduğu sonucuna varmıştı.

Kanada hükümeti, binlerce çocuğun açlık, soğuk ve tıbbi deneyler sonucu hayatını kaybettiği yatılı kilise okullarında yaşananlar için 2008’de mağdurlardan resmen özür dilemişti.

Resmi kayıtlar bu çocukların yaklaşık 4 bin 100’ünün hayatını kaybettiğini gösterse de birçok ölüm kayıtlara geçmediği için asıl rakamın çok daha yüksek olduğu düşünülüyor. Okullarda son dönemde çok sayıda mezar bulundu.