Categories: Güncel

Modern Kürtçe alfabenin öncülerinden Mehmet Emin Bozarslan sürgünde hayatını kaybetti

Kürt dili, edebiyatı ve tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan yazar ve dilbilimci Mehmet Emin Bozarslan, 90 yaşında sürgünde yaşadığı İsveç’in Uppsala kentinde hayata gözlerini yumdu.

Akademisyen Hamit Bozarslan’ın da babası olan Mehmet Emin Bozarslan’ın ölüm haberini ailesi adına Aycan Şermin Bozarslan duyurdu.

CENAZE TÖRENİ AİLE ARASINDA YAPILDI

Bozarslan’ın vasiyeti üzerine cenaze töreni aile arasında gerçekleştirildi.

Ailesi, taziyelerin 11 Şubat’ta saat 13:00-16:00 arasında Uppsala’daki Stabby prästgård (Staby backe 1, Uppsala) adresinde kabul edileceğini bildirdi.

Kürtçe alfabe, sözlük çalışmaları ve çok sayıda çevirileriyle Kürtçe’nin korunması ve geliştirilmesine önemli katkılarda bulunan Bozarslan, geride 50’den fazla eser bıraktı.

MEHMET EMİN BOZARSLAN KİMDİR?

1934 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesinde doğan Mehmet Emin Bozarslan, geleneksel medrese eğitimiyle yetişti. Türkçeyi ve okuma-yazmayı kendi çabasıyla öğrenen Bozarslan, dışarıdan sınavlara girerek 1956 yılında müftü oldu. Ancak kaleme aldığı eleştirel eserler nedeniyle müftülük görevinden iki kez uzaklaştırıldı.

Bozarslan, 1968 yılında yayımladığı “Kürtçe Alfabe” (Alfabê) ile modern Türkiye tarihinde bir ilke imza attı. Ancak bu eser yayımlandığı gün toplatıldı ve Bozarslan “bölücülük” suçlamasıyla tutuklandı.

12 Mart 1971 muhtırasının ardından tutuklanan ve 1974’e kadar cezaevinde kalan yazar, 1979 yılında İsveç’e yerleşti.

Mehmet Emin Bozarslan, sürgün yıllarında kurduğu Deng Yayınevi aracılığıyla Kürt edebiyatının temel eserlerini modern Latin harflerine aktararak yok olmaktan kurtardı.

ESERLERİ

Dilbilim ve Sözlük:

Alfabê (1968): Türkiye’de Latin harfleriyle basılan ilk Kürtçe alfabe.

Kürtçe-Türkçe Sözlük (1978): Alanındaki en kapsamlı referans kaynaklarından biri.

Siyasi ve sosyolojik İncelemeler:

Doğu’nun Sorunları (1966): Bölgenin ekonomik ve sosyal yapısını istatistiklerle ele alan tarihi belge.

İslamiyet Açısından Şeyhlik-Ağalık (1964): Dinsel ve feodal yapıların eleştirisi.

Hilafet ve Ümmetçilik Sorunu (1967)

Klasik Eser Çevirileri ve Editörlük (Latinize Etme):

Mem û Zîn: Ehmedê Xanî’nin dev eserini Türkçeye çevirerek geniş kitlelerle buluşturdu (1968)

Şerefname: Şeref Han’ın Kürt tarihini anlatan eserinin çevirisi.

Jîn Dergisi ve Kurdistan Gazetesi: Osmanlı döneminde yayımlanan ilk Kürtçe yayın organlarını Arap harflerinden Latin harflerine aktararak 5 cilt halinde yayımladı.

Mervani Kürtleri Tarihi (İbnü’l-Ezrak’tan çeviri).

Çocuk Edebiyatı ve Kürt Folkloru (Masallar-Fıkralar):

Meyro, Mîr Zoro, Gurê Bilûrvan (Kavalcı Kurt), Kêz Xatûn, Pepûk.

Melayê Meşhûr (Ünlü Hoca): Kürtçe fıkra derlemeleri.

Kemal Paşa Weledê Kê Ye? (Kemal Paşa Kimin Oğludur?): Siyasi hiciv ve meseller.

Dersim Gazetesi