Akademisyen ve tarihçi Sedat Ulugana, Seyit Rıza ve beraberindeki 6 kişinin idamını gösteren fotoğrafları ilk kez kamuoyu ile paylaştıktan sonra yeni bir açıklama yaptı.
Ulugana, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yaptığı kapsamlı incelemelerin ardından fotoğrafların orijinal olduklarına yüzde yüz emin olduğunu duyurdu.
×İdam edilen 7 kişinin kimlikleri şöyle:
- Seyit Rıza
- Resik Hüseyin (Seyit Rıza’nın oğlu)
- Seyit Hüseyin (Kureyşan-Seyhan aşiret reisi)
- Fındık Ağa (Yusufanlı Kamer Ağa’nın oğlu)
- Hasan Ağa (Demenan aşiret reisi Cebrail Ağa’nın oğlu)
- Hasan (Kureyşanlardan Ulkiye’nin oğlu)
- Ali Ağa (Mirza Ali’nin oğlu)
“FOTOĞRAFLARIN ORİJİNAL OLDUKLARINA YÜZDE YÜZ EMİNİM”
Ulugana’nın açıklaması şöyle:
ד1- Fotoğrafların orijinalliği teyit edilmiştir. Fotoğrafçılık alanında uzman bir akademisyen tarafından ayrıntılı biçimde incelenmiş; fotoğraf kâğıdının tarihsel özellikleri, yıpranmaları, lekeleri ve diğer fiziksel unsurları da değerlendirilmiştir. Ayrıca yaklaşık 15 yıldır bu nitelikte yüzlerce tarihî fotoğraf üzerinde çalışma yürüttüğüm için, bu konuda azımsanmayacak bir tecrübeye sahip olduğumu söyleyebilirim. Fotoğrafların orijinalleri de hâlen nezdimizdedir. Hülasa, bu fotoğrafların orijinal olduklarından yüzde yüz eminim.
2-Seyit Rıza ve arkadaşları gece saatlerinde farklı noktalarda idam edilmiştir. Ancak mevcut tanıklıklara göre cenazeleri bir günden daha uzun süre teşhir edilmiştir. Değerli tarihçi Mete Kalman’ın annesi Zekiye Hanım, bedenleri darağaçlarında gördüğünü bana defalarca anlatmıştır. Yine Bilgi Üniversitesi’nin kurucusu Mevlüt Mutlu’nun babası Dursun Mutlu da bedenleri darağaçlarında gördüğünü ve “birkaç gün” boyunca teşhir edildiklerini ifade etmiştir. Bu konuda Mete Kalman’da ayrıntılı bilgiler mevcuttur. Araştırmacı Cemal Taş da cenazeleri darağaçlarında gören başka tanıklardan söz etmektedir. Benzer şekilde @poladduzgun da darağaçlarındaki bedenleri gören başka tanıkların ifadelerini kayıt altına aldığını belirtmektedir. Dolayısıyla, bu hususu doğrulayan birden fazla tanıklık bulunmaktadır.
3-Seyit Rıza, oğlu ve diğer bir aşiret reisinin yüzleri keçeli kalemle kapatılmıştır. Bu sansürün amacının, kimliklerinin teşhis edilmesini önlemek olduğunu düşünüyorum. Yapılan teknik incelemede sansürde kullanılan mürekkebin türü dahi tespit edilmiştir. Bununla birlikte, fotoğraflar kamuoyuyla paylaşıldıktan sonra benimle iletişime geçen bir araştırmacı, Seyit Rıza ile oğlunun yüzlerinin sansürlenmediği aynı karelerin kendisinde bulunduğunu ve bunlara yakın zamanda ulaştığını ifade etti. Takdir ederse, bu fotoğrafları kendisi de kamuoyuyla paylaşacaktır
4-Bu fotoğrafların ortaya çıkmasıyla birlikte tartışmanın odağı artık fotoğrafların varlığı değil, devletin idam sürecini nasıl yürüttüğü olmalıdır. Kamuoyunun cevap araması gereken temel sorular şunlardır: İdamlar hangi usulle gerçekleştirildi? Cenazeler neden ailelerine teslim edilmedi? Nerelere defnedildiler? Ne kadar süre darağaçlarında bırakıldılar? Bu süreçte hangi idari ve hukuki işlemler uygulandı? Bu soruların muhatabı ben değil, ilgili devlet kurumlarıdır. Dolayısıyla, benden açıklama beklemek yerine, bu sürece ilişkin arşiv belgelerini ve kayıtları elinde bulunduran devletten daha kapsamlı bilgi talep edilmesi gerekir. Eğer bu konuda resmi belge ve kayıtlar mevcutsa, tarihî hakikatin ortaya çıkması adına bunların kamuoyuyla paylaşılması en doğru yaklaşım olacaktır.”
