Îqrarê dêso di kowu

Vanê morê hometa Kirmancîyê, dêso de kowan de wadardîyo. Dêso di koy wayîrê herdê dêwrêşî, sitarê serê Desimîyê. Tilsimê herdê dêwrêşî, gerîsê nî kowan ra giredayîyo. Kirmancu namê kowu ser sondî werdê morî birnê. Ayî ra vanê; çixirê rayê, nî gabananê jîyarun de amên gureto. Têpîya vanê ke amênê hometê Kirmancîyê çimê Munzirî ra cêrîyo.
Çimê Muzurî araqê çarê kowano, tesanîya homete ser çêwres ca de, do teber. A sewetî ra vanê îqrare herdê dewreşi îqrarê dêso di kowan o. Hetê bîn ra bextê sarê Desimî bextê kowana juyo. Tarîx de o bext qulê nî herdî rê bîyo zivingê zê şiya xêrê qulê ramanî ser ra kêmî nêbîyo. Dest no ser mulxitê hometî rê wayîr vêcîyê. Vatenê awa kê îqrarê kowu bi îqrarê herdê dêwrêş gundanê kaniyê ra yêno.

Çêberê Kirmancîyê sêwla tîja sodirî ser bî ya, roştîya asmê de înu sumê xo dî. Darê de findetî sêwlê asmê rê rayê vatê. Bado no îtîqat ci rê bîyo tometê, zurbeyî rusnê kowanê Desimî, ver virade guretê xo ver, zê mircoliku ordî amê ser. Hênî nirx no ro ke, qolê “gunakarî” ra az mêmano. Fel emelê nî zurbeyî ver serê gerengi Dersimicu xo çarno şîya kowu. Heni biyo ké hazar serre axê Kıimancîyê ra mêginê warro. Ne çîştenê ra bîye mird ne gonî simiteni ra. Dewrî verdê ra dîna vurîye, qeydê dînê semavîyu qe nêvurîyay.
Tayînê namê xirîstîyanîyê, tayînê namê îslamîya, simsêr sane kerdî, kotê qerezê miletê Seresurî. Vato, gereko ci ra az meverdîmê, amenê sere suru çime de bibirîyo, dar u ber husk bo,kok bıbıriyo. Nayê ser xêlê dirbetî dê ya herdê dewreşî de. Hama dewrî amay şî hewesê gonîweru zerre de mand. Ne kowi qerezê înu ver namîyêy, ne daro ber bî husk, ne kî kewranê rayê birîyay.

Waxtê ra, tamê nî amên dewr bi dewr beno vila. Seda deso di kowu kote helkana Xizirî ver ca bi ca, dugelê bi dugelê fetelîye. Perranê soqelengu seda Kirmancîyê kirisne el û qomi rê, nas dostî rê.

Hêlîye belekin nîka xo de awê kirisna têsanîyê rê, zê rama usarî rindîyê varna îsanetîyê ser. Qulanê herdê dêwrêşî ne simsêr, ne herb, ne kî gonî waşta. Perrê helîye belekin xo rê kerdo tatî, verê xo çarno hetê tîja sodirî ser. Ayî ra vanê hemo hometê, ebi hunerê xo, ebi kerdena xo, tarîx de yena qesî kerdenê. Nîya vacîya ke, kultirê herdê dêwrêşî, maneşiya des u di kowu, hona hênî uskit findetawa. Çêberê hazaru hona ebi heqîya nîyama zon. Kîlitê çêbere î kultirî hona sero hênî findetîyo. Û çêber roştîyê rê, haştîyê rê hona hênî têsano, seweta rawa heqî ser, meymanê xêrî, wayirê kultırê kanî pîno.

Vanê ke, hemo çem ebe tatîya xo pêl dano. Hemo qom ebe zone xo, ebe kultırê xo ya nas beno. Nîya vacî ke, tarîxê Dersîm eke ard çimî ver mılete Kıimancîye ebi adet u torê xo rayê rameta, zê çemê Muzirî cawro çixir nêvurno ya. Ne hetê zonî, ne hetê îtîqatî ra keşî rê texelet nêbîyo. Tarîx de cowro kîlit nêsano zonê xo. Royê Kırmancîyê de, royê deso dı koyî u ebi royê îqrarîyê de mando.

Qesa pêyenê nawa ki, herdê dewreşî ma ra wayîr vecayînê wazeno. Çi kê helmê zorbazjîyê hona zê vizêrinî vilê ma ser ra kêmî nêbîyo. Hona hewrê şayî ma sero ta verdanê xo. Hemo xirabîyê serê ma ser çerx dana. Hama destê ma kî hênî zaf tal nîyo.

Vizêrî ra rindîmê, hetê zandoxîyê, hetê sîyasetê dewletî ra hemuyê rind waneynîmê. Ewro motayê desimî ju bîyayîna, ustina Kirmancîyê ma ra bextê vizêrinî wazena. Bizanîmê ke, mabenê xırabîyê û rindîyê de hurindîya ma elbet rindîya. Endi têmîyan de dismenîyê, xirabîyê ma rê nêkuna. Herdê Desimî herdê îqrarîyo, herdê cîranîyo. Çîpa çîp layê, nî kultirî pêcîmê. Juwanê xo rê, îtîqatê xo rê wayîr vêcîmê ke, îsanetîye elmet bidero ma.

Huzbarê dîna de cayê ma belî bo, bêrîmê naskerdene. Ez vanu bêrê nî qeyretî ser dest jubîn dîmê, pîya xover dîmê, tarıx de zorbazu ke mara çi gureto hebe bı heba pêyser bicîmê. Nu ma rê dêno, nu dên hona vilê ma têdînê de hênî findetayîyo.