Dışarıda bir ses kaynağı olmadığı halde kulakta zil, uğultu, vızıltı veya ıslık benzeri sesler duyulması, kulak çınlaması olarak tanımlanıyor. Tek kulakta, iki kulakta veya başın içinde hissedilebilen bu durum, aralıklı ya da kesintisiz olabiliyor.
Çınlama tek başına bir hastalık adı değil, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir belirti. Sesin yüksekliği kadar uykuya, dikkate ve günlük yaşama etkisi de değerlendirmede önem taşıyor.
GEÇİCİ OLMASI TAMAMEN ÖNEMSİZ OLDUĞUNU GÖSTERMİYOR
Konser, yüksek sesli müzik veya gürültülü bir ortamın ardından kısa süreli çınlama yaşanabiliyor. Şikâyet zamanla azalsa bile bu durum, kulağın yüksek sese maruz kaldığını gösteriyor.
Çınlamanın geçmesi, gürültünün işitmeye zarar vermediğini kanıtlamıyor. Özellikle benzer ortamlardan sonra tekrar ediyorsa ses düzeyini azaltmak ve işitme değerlendirmesi yaptırmak gerekiyor.
SÜREKLİ ÇINLAMADA NEDEN ARAŞTIRILMALI
İşitme kaybı, kulak kiri birikmesi, kulak enfeksiyonları ve bazı ilaçlar çınlamayla ilişkili olabiliyor. Çene eklemi sorunları ve diş sıkma da bazı kişilerde yakınmayı etkileyebiliyor.
Ancak sürekli çınlama mutlaka ciddi bir hastalık olduğu anlamına gelmiyor. Geçici veya kalıcı olacağı da yalnızca ilk günlerdeki şikâyete bakılarak anlaşılamıyor. Düzenli tekrarlayan, giderek artan veya günlük yaşamı etkileyen belirtilerde muayene gerekiyor.
TEK KULAKTA VE NABIZ RİTMİNDE OLAN SESLERİ BELİRTİN
Muayene sırasında sesin hangi kulakta duyulduğu, ne zaman başladığı ve kalp atışıyla aynı ritimde olup olmadığı anlatılmalı.
Nabızla uyumlu çınlama, kan akımıyla ilişkili nedenlerden kaynaklanabildiği için gecikmeden değerlendirilmesi gereken bir özellik. Tek taraflı ve devam eden çınlamada da kulak muayenesi ile işitme testi önem taşıyor. Gerekli ek incelemelere hekim karar veriyor.
ANİ İŞİTME KAYBINDA BEKLEMEYİN
Çınlamayla birlikte bir veya iki kulakta aniden işitme azalması gelişirse aynı gün acil tıbbi değerlendirme alınmalı. Kulağın yalnızca tıkandığı düşünülerek beklenmemeli.
Baş travmasının ardından başlayan çınlama veya beraberinde belirgin dönme hissi bulunması da acil değerlendirme gerektiriyor. Yüzde güçsüzlük, konuşma bozukluğu gibi belirtiler varsa 112 aranmalı.
TAM SESSİZLİK YERİNE HAFİF ORTAM SESİ YARDIMCI OLABİLİR
Bazı kişiler çınlamayı özellikle sessiz ortamlarda daha belirgin hissediyor. Düşük düzeyde doğa sesi veya hafif bir arka plan sesi, uykuya geçişi kolaylaştırabiliyor. Ancak sesi bastırmak için yüksek sesli müzik açmak doğru değil.
Uyku düzenine dikkat etmek ve gevşeme yöntemleri de şikâyetle baş etmeye yardımcı olabiliyor. Bunlar altta yatan nedeni ortadan kaldıran kesin tedaviler olarak görülmemeli.
HERKESE UYGUN TEK BİR TEDAVİ BULUNMUYOR
Tedavi, muayene ve işitme değerlendirmesinin sonucuna göre planlanıyor. Kulak kiri veya enfeksiyon gibi bir neden varsa buna yönelik müdahale yapılabiliyor. İşitme kaybında uygun cihazlar, bazı kişilerde ses desteği ve bilişsel davranışçı terapi yakınmanın günlük yaşama etkisini azaltabiliyor.
Kullanılan bir ilaçtan şüphelenildiğinde tedavi kendiliğinden bırakılmamalı. Kulağa gelişigüzel damla, yağ veya başka bir madde uygulanmamalı.