Categories: Ekoloji

Dersim’in çengel boynuzlu dağ keçisi Şamualar hakkında ne biliyoruz?

Alpin ekosistemin vazgeçilmezi ve kayaların usta tırmanıcısı olan büyük otçul bir memeli olarak bilinmektedir. Kafatasından dik olarak çıkıp uç kısmına doğru çengel gibi içe bükülen boynuzlarından dolayı bu adı almışlardır. 2 bin metreden yüksek alanlarda yaşamaktadır.

Rengi kışın siyah, yazın ise açık soluk veya turuncuya yakın kahverengidir. Sırtında omuz başından kuyruğa kadar siyah bir şerit uzanır. Ağız kenarından göz arkasına kadar yanakta genişçe siyah bir şerit bant bulunmaktadır. Tırnaklarının altı kalın olduğu için sarp kayalıklarda rahatça hareket edebilirler.

Erkek keçilerin daha kalın olan boynuzları 25-30 santimetre uzunluğundadır. Dişilerin boynuz uçlarının yaptığı açı geniş; erkeklerinki ise daha dardır. çengel boynuzlu keçi genellikle yazın alpin çayırlıklarında beslenmekte ve buraya yakın olan tehlike anında kaçabilecekleri sarp kayalıklarda yaşamaktadır. Kışın ise karın az toplandığı ve daha ılık olan kuytu yerleri veya sarp sırtları tercih etmektedirler. Çok sıcak havalarda serinlemek ve dinlenmek için kar veya buzulların üstünde yatarlar.

Sabahın erken saatlerinde ve akşam serinliğinde otla beslenir, diğer zamanlarda dinlenirler. Beslenirken çok seçicidir. Su ihtiyacını yediği besinlerden karşılayan çengel boynuzlu keçi, kışın ağaç ibreleri, eğreltiler, çalılar ve yosunlar; bahar ve yazın ise taze sürgünler ve alpin bitki türleri ile beslenmektedir. Yükseklerde yaşamak için sağlam bir kalbi bulunan çengel boynuzlu keçinin 3500 metre yüksekliğe uyum için alyuvar yapısı da normalin çok üstündedir.

Sivri tırnakları sayesinde buzda da hareket edebilir. Kışın karda enerjilerini verimli kullanmak için birbirlerini izlerler. Son yıllarda grup büyüklüğü beşe kadar düşmüştür. Güvenlik için sürüler halinde otladıkları ve aralarından birini gözcü bıraktıkları saptanmıştır. Bulunduğu yerden 2-3 metre yukarı ve 6-7 metre kadar ileriye atlayabilirler.

Çok iyi bir koşucu tırmanıcı ve gözlemcidirler. Çok iyi koku ve görme duyularına sahiptirler. Son yıllarda kaçak avcılık tehdidiyle karşı karşıyadır. Tiz bir sesi olduğu saptanmıştır.

Kaynak: Kültür Portalı

Dersim Gazetesi

Recent Posts

Karlıova’da Kar Altında Jeotermal Protestosu

Karlıova’ya bağlı Kargapazar köyünde yurttaşlar, yoğun kar yağışına rağmen jeotermal projelere karşı bir araya geldi.…

5 saat ago

Onur Yaser Can davasında 4 polise 6’şar yıl hapis cezası

Gözaltında çıplak arama ve işkenceye maruz kaldıktan kısa bir süre sonra yaşamına son veren Onur…

6 saat ago

Hel Dağı’nda maden ocağına karşı 2 bin imza toplandı

Dersim’in Pülümür ilçesine bağlı Karagöz, Dağbek, Çakırkaya, Kovuklu, Kaymaztepe, Mezra ve Kocatepe köyleri, yeniden gündeme…

7 saat ago

Batman Petrolspor 1’inci Lig’de

Batman Petrolspor, ligin 35’inci haftasında dün deplasmanda karşılaştığı Sincan Belediyesi Ankaraspor’u 3-2 mağlup etti. Batman…

12 saat ago

Pülümür’de Planlanan Maden Projesine İlişkin Önerge Verildi

Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Pülümür ilçesinde planlanan krom madeni projesine ilişkin çevresel riskleri Türkiye Büyük…

12 saat ago

Munzur Nehri Taştı: Restoranların Bahçeleri Sular Altında Kaldı

Son günlerde aralıklarla etkisini sürdüren sağanak yağışlar, Munzur Nehri’nin debisinin yükselmesine yol açtı. Su seviyesindeki…

13 saat ago