Kürtçe Atasözleri ve Anlamları

Kürtçe Atasözleri Sözlüğü (Alfabetik Sıralı)

1. “Agir berda kayê, xwe da ber bayê”
   Türkçe: “Ateşi oyuna bıraktı, kendini rüzgâra verdi.”
   Anlam: Dikkatsizce davranan kişi, tehlikelere açık hale gelir.
2. “Aqlê sivik barê girane”
   Türkçe: “Hafif akıl, ağır yüktür.”
   Anlam: Bilgisizlik veya düşüncesizlik, kişiye zarar verir.
3. “Aşê dîna bi xwe digere”
   Türkçe: “Ahmak aş, kendi kendine kaynar.”
   Anlam: Cahil kişi, kendi sorunlarını kendi yaratır.
4. “Av bi bêjîngê nayê civandin”
   Türkçe: “Su, çıngırakla toplanmaz.”
   Anlam: Bazı işler sessizce ve sabırla yapılmalıdır.
5. “Ava da ser serî; çi bihistek çi çar tilî”
   Türkçe: “Su başa döküldü; ne bir parmak ne de dört parmak.”
   Anlam: İş işten geçti, geri dönüş yok.
6. “Ba ji tehtê çi dibe?”
   Türkçe: “Tahtadan rüzgâr ne olur?”
   Anlam: Önemsiz şeylerden büyük sonuçlar beklenmez.
7. “Baran ser bahrê dibare”
   Türkçe: “Yağmur denize yağar.”
   Anlam: İhtiyaç sahibine değil, zengine yardım edilir.
8. “Bedewê çav kil kir, dilê xortan tev kul kir”
   Türkçe: “Güzel gözlerini kapattı, gençlerin yüreklerini yaktı.”
   Anlam: İmkansız aşk acı verir.
9. “Bela tên serê mêra”
   Türkçe: “Belalar yiğitlerin başına gelir.”
   Anlam: Cesur insanlar daha çok sınanır.
10. “Bext nadim bi text”
    Türkçe: “Talihi tahtla değişmem.”
    Anlam: Mutluluk maddiyattan üstündür.
11. “Bira hespê çê be bila bê nal be”
    Türkçe: “Atın iyiyse nalı olmasa da olur.”
    Anlam: Kaliteli şeyler ekstra süse ihtiyaç duymaz.
12. “Bûk li ser hespê ye, kes nizane nasîbê kê ye”
    Türkçe: “Gelin atın üstünde, kimse kime nasip olacağını bilmez.”
    Anlam: Hayatta hiçbir şey kesin değildir.
13. “Çêlekê mara bê jahr nabin”
    Türkçe: “Yılanın sütü zehirsiz olmaz.”
    Anlam: Kötü niyetli kişilerden iyilik beklenmez.
14. “Derdê dilekî, jî barê deh mîlan girantir e”
    Türkçe: “Bir gönlün derdi, on deve yükünden ağırdır.”
    Anlam: Duygusal acılar fiziksel yükten daha zordur.
15. “Dinya guleke, bêhn bike û bide hevalê xwe”
    Türkçe: “Dünya bir güldür, kokla ve arkadaşına ver.”
    Anlam: Hayatın güzelliklerini paylaş.
16. “Erd birinc be, av rûn be”
    Türkçe: “Toprak pirinç olsun, su yağ olsun.”
    Anlam: Bolluk ve bereket dileği.
17. “Gotin zirar e, kirin kar e”
    Türkçe: “Söz zarardır, iş kârdır.”
    Anlam: Eylem, sözden daha değerlidir.
18. “Her dar sîyê ji koka xwe re nake”
    Türkçe: “Hiçbir ağaç köküne gölge etmez.”
    Anlam: Kimse kendi çıkarını zedelemez.
19. “Ji rovî fenektir tune ji eyarê wî pirtir tune”
    Türkçe: “Tilkiden kurnazı yok, tilkinin dostundan haincesi yok.”
    Anlam: Düşmanın dostundan şüphe et.
20. “Kevir çiqasî jî di avê de bimîne, dîsa nerm nabe”
    Türkçe: “Taş ne kadar suda kalırsa kalsın yumuşamaz.”
    Anlam: İnatçı kişiler değişmez.
21. “Malê axê diçe canê xulam diêşe”
    Türkçe: “Beyin malı gider, kölenin canı yanar.”
    Anlam: Zenginlerin kaybı, yoksulları etkiler.
22. “Mirov xwe bi destê xwe ne xurîne xura mirov naşkê”
    Türkçe: “İnsan kendi eliyle kendini yemez, başkası da yiyemez.”
    Anlam: Kendine zarar vermek kolay değildir.
23. “Rêya dirêj bi gavên biçûk dest pê dike”
    Türkçe: “Uzun yol küçük adımlarla başlar.”
    Anlam: Büyük hedefler sabırla gerçekleşir.
24. “Şêr şêre, çi jine, çi mêre”
    Türkçe: “Aslan aslandır, ister dişi ister erkek olsun.”
    Anlam: Yetenek cinsiyetle sınırlı değildir.
25. “Zimanê dirêj darkukê serê xwedyê xwe ye”
    Türkçe: “Uzun dil, sahibinin boynunda darağacıdır.”
    Anlam: Geveze insanlar başlarını belaya sokar.