Alevi kurumları, son dönemde bazı dizi ve film yapımlarında Alevi deyişlerinin kullanılması nedeniyle ortak bir açıklama yayımlayarak tepki gösterdi. Açıklamada, Alevi müziğinin özellikle mafyatik ve şiddet içeren yapımlarda fon müziği olarak kullanılmasının inancın özüyle bağdaşmadığı vurgulandı.
Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Türkiye Alevi Federasyonu, Alevi Kültür Dernekleri, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu’nun imzasını taşıyan açıklamada, deyişlerin yalnızca birer müzik eseri olmadığına dikkat çekildi.
Açıklamada, Alevi Bektaşi inancının yüzyıllar boyunca sözlü kültürle taşındığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“Alevi Bektaşi inancı, yüzyıllar boyunca sözlü kültürle taşınmış; deyişler ve nefesler, hak aşıklığı ve ozanlık geleneğiyle bugüne ulaşmıştır. Bu deyişler yalnızca birer müzik eseri değil; Alevi toplumunun ibadet vesilesi, inanç hafızası, yol erkânının sesi ve kolektif oluşturulmuş inanç eserleridir.”
Son dönemde yayımlanan bazı dizi ve filmlerde Alevi deyişlerinin bağlamından koparılarak kullanıldığına dikkat çekilen açıklamada, özellikle mafya, şiddet ve güç ilişkileri üzerinden kurulan anlatılara tepki gösterildi.
“Bazı dizi film ve yapımlarda, Alevi deyişlerinin, özünden koparılarak ve çoğu zaman da inancın ruhuyla örtüşmeyen sahnelerde kullanıldığını üzülerek gözlemliyoruz. Özellikle şiddet, mafyatik ilişkiler ve güç gösterileriyle örülü anlatılar içinde yer alan bu kullanım biçimi, Alevi Bektaşi öğretisinin özüne aykırıdır.”
Alevi kurumları, bu tür kullanımların deyişleri şiddet ve suçun “fon müziği”ne indirgediğini belirterek, Alevi Bektaşi edebiyatının temel değerlerine vurgu yaptı:
“Alevi Bektaşi edebiyatında her deyiş, yaşamın bir alanına dokunan, düstur, öğüt ve kuşaktan kuşağa aktarılması gereken bir yol bilgisi barındırır. Kalu Belâ’dan bugüne taşınan bu sözlerde; kötülük, şiddet, yıkım ve yok etme kültürü yoktur. Ulu ozanlarımız rızayı, adaleti ve insan sevgisini öğütlemiştir.”
“Duyarlı davranmaya davet ediyoruz”
Açıklamanın devamında, sanatsal üretimin ve ifade özgürlüğünün öneminin farkında olunduğu belirtilirken, inançsal değerlerin rızalık ilkesinden koparılarak kullanılmasının incitici sonuçlar doğurabileceği ifade edildi:
“Bizler, insanı kâmil olmayı salık veren bir inanç topluluğu olarak sanatsal üretimin ve ifade özgürlüğünün kıymetini biliyoruz. Ancak inançsal değerlerimizin, tarihsel bağlamından koparılarak kullanılmasının, iyi niyetle olsa bile incitici sonuçlar doğurabileceğini hatırlatmak isteriz.”
Alevi kurumları, yapımcıları ve senaristleri daha sorumlu davranmaya çağırarak şu talepleri dile getirdi:
“Deyişlerin, ait olduğu inancın edebi, felsefi ve inançsal bütünlüğü gözetilerek ele alınmasını bekliyoruz. Bu çağrımız yasakçı bir anlayıştan değil, inancımızın düsturunun doğru aktarılması ihtiyacından kaynaklanmaktadır.”
Açıklama, boykot vurgusuyla sona erdi:
“Bu konudaki yaklaşımımızı görmezden gelen yapımcılara yönelik boykot hakkımızı saklı tutarak, herkesi bu konuda duyarlı davranmaya davet ediyoruz.”
