Celal Fırat’tan Meclis’e Dersim önergesi: Seyit Rıza’nın mezarı nerede?

DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Dersim Tertelesi’nin 89’uncu yılında Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, kayıpların akıbetinin ortaya çıkarılması ve katliamın tüm yönleriyle araştırılması için Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a 10 soruluk önerge verdi.

DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Dersim Tertelesi’nin 89. yılında Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanmasını istedi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Fırat, toplu mezarların yerini, sürgün edilenlerin sayısını ve “Dersim’in kayıp kızları”na ilişkin kayıtların neden açıklanmadığını sordu.

Fırat, TBMM Başkanlığına sunduğu 10 soruluk önergede, Seyit Rıza ve aralarında oğlu Resik Uşen’in de bulunduğu altı kişinin 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edildiğini hatırlattı. Fırat, idam edilenlerin mezar yerlerinin ailelerinden ve kamuoyundan gizlendiğini belirterek bu yerlerin açıklanmasını istedi. Önergede, isyan ettikleri iddiasıyla tutuklandığı belirtilen 58 kişiden idam edilen yedi kişi dışındaki 51 kişinin akıbeti de soruldu.

Öldürülenlerin ve kayıpların isimleri soruldu

Önergede, Dersim’de öldürülenlerin sayısının resmi açıklamalara göre 13 bin 160, tanık anlatımları ve bağımsız araştırmacıların tespitlerine göre ise 70 bin olduğu belirtildi. Fırat, 1937, 1938 ve 1939 yıllarında kaç kişinin öldürüldüğünün, öldürülenlerin ve kayıpların isimlerinin neden açıklanmadığının ve toplu mezarların nerede bulunduğunun yanıtlanmasını istedi.

Fırat ayrıca Dersim’den kaç kişinin hangi illere sürgün edildiğini, bunlardan kaçına geri dönme imkanı tanındığını ve katliamın mağdurlarının zararlarının tazmin edilip edilmeyeceğini sordu.

Kayıp kızlara ilişkin kayıtlar ve arşivler gündemde

Kamuoyunda “Dersim’in kayıp kızları” olarak bilinen çocukların memur ve subaylara verilmesine ilişkin kayıtları da gündeme getiren Fırat, bu belgelerin ve döneme ait mahkeme kayıtları ile arşivlerin neden kamuoyuna açılmadığını sordu. Önergede, o yıllarda el konulan tarihsel ve kültürel varlıkların kayda alınıp alınmadığı ve bunların mirasçılarına iade edilip edilmeyeceği de yer aldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011’de Dersim’e ilişkin açıklamasını hatırlatan Fırat, yaşananların bütün yönleriyle ortaya çıkarılması için kapsamlı bir çalışma yürütülüp yürütülmeyeceğini sordu. Fırat, Dersim’le yüzleşmenin Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde ortak ve eşit bir yaşamın kurulması açısından önem taşıdığını belirtti.