DEM Parti İmralı Heyeti üyesi ve Meclis Başkanvekili Pervin Buldan, 2 Haziran 1994’te kaçırılan ve daha sonra cansız bedeni bulunan eşi Savaş Buldan’ın „faili meçhul“ kalan dosyasının yeniden açılması için Adalet Bakanlığı’na bağlı Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Bürosu’na başvurduklarını duyurdu.
İstanbul’da kaçırıldıktan sonraki gün (4 Haziran 1994’te) cenazeleri Bolu Yığılca’da bulunan iş insanları Savaş Buldan, Adnan Yıldırım ve Hacı Karay, cinayetlerinin aydınlatılması için Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Bürosu’na başvuru yapıldı.
Konuya dair sosyal medya hesabından açıklama yapan DEM Parti Milletvekili Pervin Buldan, şunları dile getirdi:
“Bugün avukatımız Bişar Alınak Savaş Buldan, Adnan Yıldırım ve Hacı Karay cinayetlerinin tüm yönleriyle araştırılması, olayın arka planındaki siyasi ve örgütsel bağlantıların ortaya çıkarılması ile sorumluların tespit edilerek yargı mercileri önüne çıkarılması talebiyle Adalet Bakanlığı bünyesindeki Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Bürosu’na başvuruda bulunmuştur.
Bu dosya yalnızca geçmişe ait bir vaka değil, Türkiye’nin yakın tarihinde yaşanan aydınlatılmamış siyasi cinayetler ve cezasızlık pratiği bağlamında değerlendirilmesi gereken bir dosyadır. Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak bu tür olayların etkin soruşturulması ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması zorunludur. Savaş Buldan, Adnan Yıldırım ve Hacı Karay cinayetlerine ilişkin soruşturmanın etkin yürütülmesi, sorumluların tespiti ve yargı önüne çıkarılması yönündeki hukuki süreç takip edilecektir.”
MGK RAPORU, ÇİLLER’İN LİSTESİ VE AĞAR’IN BERAATİ
Savaş Buldan, Hacı Karay ve Adnan Yıldırım’ın öldürülmeleri, dönemin Başbakanı Tansu Çiller’e atfedilen “Kürt iş adamları listesi” ile birlikte sık sık gündeme geldi.
2 Haziran 1994’te ise Kürt iş insanı Savaş Buldan ve arkadaşları Hacı Karay ile Adnan Yıldırım İstanbul Yeşilyurt’ta kaçırıldı ve cenazeleri iki gün sonra Bolu Yığılca yakınlarında bulundu.
5 Temmuz 1993 günü MGK’ya sunulan raporda Kürt iş insanları hakkında bir liste oluşturulduğu ortaya çıktı. Bu iş insanlarının büyük kısmı Türkiye’nin en zenginleri arasında yer alıyordu.
MGK toplantısından bir süre sonra ‘PKK’ya yardım eden iş adamları’ adı altında bir liste hazırlandı. Listede 67 Kürt iş insanının ismi vardı.
Listenin başında Liceli iş insanı ve Özgür Gündem gazetesinin ortağı Behçet Cantürk vardı. Listede yer alan diğer isimlerin de kimler olduğu konuşulurken dönemin Başbakan Tansu Çiller, 4 Kasım 1993 tarihinde İstanbul Holiday Inn otelinde şu açıklamayı yaptı:
“Türkiye milis hareketi niteliğine dönüşmüş ve yaygınlaşmış bir terör hareketiyle karşı karşıyadır. PKK’nın haraç aldığı iş adamları ve sanatçıların isimlerini biliyoruz, hesap soracağız.”
Çiller’in ne kadar ciddi olduğu iki ay sonra anlaşıldı. Medyada sık sık adı ‘PKK’ya yardım eden işadamları’ arasında geçen Behçet Cantürk, 14 Ocak 1994’te kaçırılıp öldürüldü, Sapanca yakınlarında cesedi bulundu. Yaklaşık 6 ay sonra da Buldan, Karay ve Yıldırım kaçırılıp öldürüldü.
Kürt iş insanlarının kimler tarafından öldürüldüğüne ilişkin ilk bilgiler 3 Kasım 1996’da meydana gelen Susurluk kazasından sonra Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş’ın 1997’de hazırladığı Susurluk Raporu’nda yer aldı:
“Kim olduğu ve ne yaptığı aşikâr olmasına rağmen devlet, Cantürk’le baş edememiştir. Yasal yollar yetmemiş, neticede Özgür Gündem Gazetesi, plastik patlayıcılarla havaya uçurulmuş, Cantürk’ün devlete biat etmesi beklenirken, adı geçenin, yeni bir tesis kurmak üzere harekete geçmesi üzerine öldürülmesi kararlaştırılmış ve karar infaz edilmiştir. Böylece 100 kişiye yakın olduğu tespit edilen ve zamanın Başbakanı’nın ifade ettiği ‘PKK finansörü iş adamları’ listesinden bir kişi eksilmiştir.”
Çiller de aradan 19 yıl geçtikten sonra listenin varlığını kabul etti. 7 Kasım 2012’de Meclis Darbe ve Muhtıraları Araştırma Komisyonu’na İstanbul Yeniköy’deki yalısında konuşan Çiller, tutanaklara yansıdığı üzere, söz konusu listenin sorulması üzerine şöyle yanıt verdi:
“Evet, böyle bir liste geldi önüme. Tahmin ediyorum ki İçişleri Bakanlığı’ndan geldi. MGK’da da bu tarz birtakım işadamlarının finansman için tehdit edildiği ve zorla para toplandığı ifade edildi. Bu çerçevede, o gün, hatta o anda önüme gelen bir listeydi. ‘Kimse buna boyun eğmesin, biz bunları koruruz. Kim bunu yapıyorsa bunları da önleriz… Bu işadamları tehdit ediliyorsa korkmasınlar…’ Verdiğim mesaj buydu.”
Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş’ın Susurluk Raporu’nda da, her ne kadar yıllarca “devlet sırrı” gerekçesiyle açıklanmamışsa da, devlet birimlerinin faili meçhul cinayetler işlediği tespit edildi. Yazar Musa Anter ve Kürt işadamları Behçet Cantürk ile Savaş Buldan’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda ismin devlet bağlantılı birimlerce faili meçhul biçimde öldürüldüğü, “devletin öldürme yetkisini” savunan bu raporda yer aldı. Aynı şekilde JİTEM elemanı olarak dinlenen itirafçı İbrahim Babat’ın raporun gizlenen sayfalarına yansıyan şu ifadeleri de dikkat çekiciydi:
“Diyarbakır ve çevresinde PKK ile ilişkili olduğundan şüphelendiğimiz hemen herkesi infaz etme yetkimiz vardı. Bu insanları yakalayıp suçu varsa tespit edip, adalete teslim etmek yerine faili meçhul bir şekilde öldürmeyi bir yöntem olarak benimsemiştik. Bizden istenen buydu bu tarzda talimat alıyorduk.”
Dönemin Başbakanı Tansu Çiller’in elindeki listeden söz etmesinden sonra, Behçet Cantürk, Savaş Buldan, Adnan Yıldırım, Hacı Karay, Fevzi Aslan, Faik Candan, Avukat Yusuf Ekinci, Ankara Altındağ Nüfus Müdürü Abdülmecit Baskın ve Sağlık Bakanlığı Müfettişi Namık Erdoğan öldürüldü.
Bu gelişmelerle bağlantılı olarak 2011’de Çiller döneminin İçişleri Bakanı Mehmet Ağar hakkında dava açıldı, dönemin özel harekat polisi Ayhan Çarkın’ın itiraflarına dayanılarak Ağar cinayetlerden sorumlu tutuldu.
Aralarında Altındağ Nüfus Müdürü Abdülmecit Baskın’ın da bulunduğu Ankara’da çeşitli tarihlerde öldürülen ya da zorla kaybettirilen 19 cinayetle ilgili Mehmet Ağar ile eski Özel Harekâtçılar İbrahim Şahin ve Korkut Eken’in de aralarında bulunduğu çok sayıda polis hakkında dava açıldı. Davaya daha sonra Kürt işadamları Behçet Cantürk, Savaş Buldan, Hacı Karay, Adnan Yıldırım, Fevzi Şahin ile Medet Serhat, İsmail Karaalioğlu, Namık Erdoğan, Metin Vural, Recep Kuzucu, Yusuf Ekinci, Hikmet Babataş, Salih Aslan, Faik Candan ve MİT’çi Tarık Ümit ile Lazem Esmaeli, Asker Simko cinayetleri de dahil edildi.
Ağar, Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davadan 13 Aralık 2019’da beraat ettirildi ve Yargıtay da 15 Ekim 2024’te davada verilen beraat ve zamanaşımı kararlarını yerinde bularak onadı.
