Dersim

45 yıl sonra Dersim’deki köyüne döndü: “Baba, dede ocağıdır, şenlendirmek istiyorum”

Dersim’de 1981’de köyünden ayrılan Hüseyin Yalnız, yıllarca güvenlik gerekçesiyle girişlerin kısıtlandığı Peter köyüne 45 yıl sonra döndü. Köprü ve yol olmadığı için Munzur Nehri’ni botla geçip yaklaşık üç saat ormanlık alanda yürüyen Yalnız, köyüne ulaşım sağlanmasını istedi: “Yol olsa geliriz, gideriz. Baba, dede ocağıdır, şenlendiririm.”

Dersim’in Munzur Vadisi Milli Parkı sınırları içerisinde bulunan Peter köyü, 1992 yılında güvenlik gerekçesiyle boşaltıldı. Yıllar boyunca uygulanan özel güvenlik bölgesi nedeniyle köye girişlerin de kısıtlanması, köyden ayrılanların geri dönmesini zorlaştırdı.

Peter’de doğup büyüyen Hüseyin Yalnız da 1981 yılında köyünden ayrıldı. Aradan geçen 45 yılın ardından ilk kez köyüne dönmek isteyen Yalnız, ulaşım imkanlarının yetersizliği nedeniyle zorlu bir yolculuk yapmak zorunda kaldı.

Köye ulaşmak için Munzur Nehri’ni köprü olmadığı için botla geçen Yalnız, kaybolan patika yollar nedeniyle ormanlık alanda yaklaşık üç saat yürüdü. Uzun bir aradan sonra köyüne ulaşan Yalnız, dönüşün kendisi için yalnızca geçmişle buluşmak değil, yeniden köyünde yaşama ihtimalini de ifade ettiğini söyledi.

“45 yıl sonra ilk defa köyüme geldim”

ANKA’nın haberine göre Peter ve Gafat mezralarının Sarıtaş köyüne bağlı olduğunu belirten Yalnız, köy yolunun yapılması halinde yeniden burada yaşayabileceğini söyledi.

Yalnız, “Biz Peter mezrası ve Gafat mezrası olarak Sarıtaş’a bağlıyız. Muhtarlığımız Sarıtaş köyüdür. Allah rahmet eylesin, muhtarımız sağ olsaydı buraya şimdi kesin yol gelmişti. Eğer sesimi duyarlarsa ve ricam kabul olunursa, ne olur buraya da bir yol yapın. Hiç olmazsa köye gelmesek bile gelir, bu mezarlarımızı ziyaret ederiz” dedi.

Yıllardır köyüne ulaşamadığını belirten Yalnız, “Ben 45 yıldır bu köye gerçekten gelmiyorum. Niye gelmiyorum? Ulaşım yok, yol yok, bir şey yok. İkincisi ve en önemlisi rahatsızız; bedenimiz gelmeye elvermiyor. Ama yol olsa geliriz, gideriz” diye konuştu.

Köyde yeniden yaşam kurma isteğini de anlatan Yalnız, “Kendimize bir kümes yaparız, içinde barınırız. Benim Dersim Merkez’de bu yaştan sonra ne işim var? Gelirim burada yaşarım. Sobamı doldururum, çayımı rahat içerim. En azından hani baba, dede ocağıdır, şenlendiririm” ifadelerini kullandı.

“Köye dönüş için ciddi adımlar atılmalı”

Hüseyin Yalnız’a köy yolculuğunda gönüllü olarak eşlik eden ekipte bulunan Munzur Arama Kurtarma Derneği Genel Koordinatörü Mehmet Bidav da köylere dönüşün barış sürecinin toplumsal sonuçlarından biri olması gerektiğini söyledi.

Dersim’de çok sayıda köyün boşaltılması nedeniyle büyük bir göç yaşandığını belirten Bidav, bunun tarım ve hayvancılığın yanı sıra toplumsal yaşam üzerinde de kalıcı etkiler yarattığını ifade etti.

Bidav, “Barış sürecinin toplumsal yansımaları olması lazım. Köye dönüş de bunların en önemli adımlarından birisidir. Dersim’de 280 köyün boşaltıldığını, büyük bir göçün ve burada üretimsizliğin geliştiğini de biliyoruz. Hem tarım ve hayvancılık alanında hem de sosyolojik olarak büyük travmalar yaşandı” dedi.

Sürecin yalnızca siyasi düzeyde kalmaması gerektiğini belirten Bidav, “Şimdi bir barış süreci oldu; bu sürecin topluma, ekonomiye ve sosyolojiye yansıması lazım. Burada tekrar köylere geri dönüşün sağlanması için yerel kurumların ve hükümetin ciddi tedbirler alması, imkanlar ve olanaklar tanınması gerekiyor” diye konuştu.

Dersim Gazetesi

Recent Posts

“Seyit Rıza, Darağacındayken, Kendi Gözlerimle Gördüm”

DÜZGÜN POLAT VEROZ Dersim 1937, 38 soykırımı ve Seyit Rıza'nın Erzincan'dan esir alınıp Elazığ'a getirilmesi…

17 saat ago

Hakkari Belediyesi Eşbaşkanı Akış’a verilen ceza onandı

Görevinden uzaklaştırılarak yerine kayyum atanan Hakkari Belediyesi Eşbaşkanı Mehmet Sıddık Akış’ın “örgüt yöneticisi olmak” iddiasıyla…

2 gün ago

Ben Dersimliyim

15 Kasım… Seyid Rıza ve arkadaşlarının idam edilişinin yıldönümünde… Ben Dersim’in hangi acısının nerede başlayıp…

2 gün ago

Dersim Tertelesi: Bir Halkın Acısı, Bir Toplumun Sorumluluğu

  Zygmunt Bauman, Holokost'u yalnızca tarihin karanlık bir döneminde yaşanmış, insanlık dışı bir rejimin işlediği…

2 gün ago

Dersim Tertelesi’nin yıl dönümünde hakikati hatırlamak

  Dersim Tertelesi’nin yıl dönümünde Alişer’i, Sahan Ağa’yı, Seyit Rıza’yı, arkadaşlarını ve toprağa kefensiz düşen…

2 gün ago

Dersim İnşa Kongresi: Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerleri açıklansın

Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamının 89. yılı dolayısıyla hazırladığı açıklamada Dersim İnşa Kongresi, idam…

2 gün ago