Dersim

Dersim’in Alevi hafızası “Dersim’in Pirleri”nde

Araştırmacı Erdal Gezik’in Dersim’de Alevi inancının yüzyıllar boyunca nasıl korunduğunu ve kuşaktan kuşağa aktarıldığını ele aldığı “Dersim’in Pirleri: Kutsal Bağların İzinde” kitabı İletişim Yayınları’ndan çıktı. Çalışma; seyitlik geleneği, Alevi ocakları, aşiretler ve ikrar bağları üzerinden Dersim’in sosyo-dinsel örgütlenmesini inceliyor.

Araştırmacı Erdal Gezik’in “Dersim’in Pirleri: Kutsal Bağların İzinde” adlı kitabı, Özkan Akpınar’ın çevirisiyle İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. 365 sayfalık çalışma, Dersim’de Alevi inancının tarihsel sürekliliğini ve bu sürekliliği mümkün kılan toplumsal ilişkileri mercek altına alıyor.

Gezik, kitabında Alevilerin yüzyıllar boyunca karşılaştıkları baskılara ve sınırlı imkânlara rağmen inançlarını nasıl koruduklarını, bu inancı sonraki kuşaklara hangi toplumsal ilişkiler üzerinden aktardıklarını araştırıyor.

Çalışmanın temel sorularından biri de aile soyları ve aşiretler arasında kurulan ikrar bağlarının oluşturduğu geniş toplumsal ağın nasıl ortaya çıktığı ve tarihsel koşullar içerisinde nasıl varlığını sürdürdüğü.

Dersim’in inanç ve toplumsal örgütlenmesi

Kitapta Dersim’in sosyo-dinsel yapısı; seyitlik geleneği, Alevi ocakları, aşiretler ve ikrar bağları arasındaki ilişkiler üzerinden ele alınıyor. Osmanlı döneminden Cumhuriyet’e uzanan süreçte devlet, aşiretler ve Alevi ocakları arasındaki ilişkiler de çalışmanın önemli başlıkları arasında.

Gezik, Dersim’de yürüttüğü sözlü tarih çalışmaları ve saha araştırmalarının yanı sıra aile belgeleri ve farklı tarihsel kaynaklardan da yararlanıyor. Kitabın merkezinde ise Alevi inancının kuşaktan kuşağa aktarılmasında rol oynayan kişilerin anlatıları yer alıyor.

Sözlü tarihten kitaba

“Dersim’in Pirleri”, Gezik’in 2025 yılında Amsterdam Üniversitesi’ne sunduğu “The Sacred Networks of Dersim Sayyids: An Oral History Approach to Alevi Bonds and Tribal Affiliations” başlıklı doktora tezinin gözden geçirilerek kitaplaştırılmış hali.

Dersim’in Ovacık ilçesinden olan ve 1980’den bu yana Hollanda’da yaşayan Gezik, tarih ve ekonomi eğitiminin ardından çalışmalarını sözlü tarih, Alevilik ve Kürdoloji alanlarında sürdürdü. Araştırmalarının önemli bir bölümünü Dersim’de gerçekleştirdiği saha çalışmaları ve sözlü tarih derlemeleri oluşturuyor.

Farklı dönemlerde Utrecht, Harvard ve Amsterdam üniversitelerinde araştırmacı olarak bulunan Gezik’in daha önce İletişim Yayınları’ndan “Alevi Kürtler” (2012) ve “Alevi Hafızasını Tanımlamak” (2016) adlı kitapları yayımlandı.

Dersim Gazetesi

Recent Posts

“Seyit Rıza, Darağacındayken, Kendi Gözlerimle Gördüm”

DÜZGÜN POLAT VEROZ Dersim 1937, 38 soykırımı ve Seyit Rıza'nın Erzincan'dan esir alınıp Elazığ'a getirilmesi…

17 saat ago

Hakkari Belediyesi Eşbaşkanı Akış’a verilen ceza onandı

Görevinden uzaklaştırılarak yerine kayyum atanan Hakkari Belediyesi Eşbaşkanı Mehmet Sıddık Akış’ın “örgüt yöneticisi olmak” iddiasıyla…

2 gün ago

Ben Dersimliyim

15 Kasım… Seyid Rıza ve arkadaşlarının idam edilişinin yıldönümünde… Ben Dersim’in hangi acısının nerede başlayıp…

2 gün ago

Dersim Tertelesi: Bir Halkın Acısı, Bir Toplumun Sorumluluğu

  Zygmunt Bauman, Holokost'u yalnızca tarihin karanlık bir döneminde yaşanmış, insanlık dışı bir rejimin işlediği…

2 gün ago

Dersim Tertelesi’nin yıl dönümünde hakikati hatırlamak

  Dersim Tertelesi’nin yıl dönümünde Alişer’i, Sahan Ağa’yı, Seyit Rıza’yı, arkadaşlarını ve toprağa kefensiz düşen…

2 gün ago

Dersim İnşa Kongresi: Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerleri açıklansın

Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamının 89. yılı dolayısıyla hazırladığı açıklamada Dersim İnşa Kongresi, idam…

2 gün ago