Dersim Araştırmaları Merkezi, Kirmanckî (Zazaca) diline dikkat çekmek ve ana dil kullanımını teşvik etmek amacıyla başlattığı yeni sosyal medya kampanyasını yarın hayata geçiriyor. “Cayê tal verdayî pîrkerê” başlığıyla duyurulan kampanya kapsamında her gün merkezin sosyal medya hesaplarından bir kelime kartı paylaşılacak; takipçilerden kartlarda boş bırakılan sözcüğü bulmaları istenecek.
Her Gün Bir Kart, Bir Kelime
Kampanyanın görselinde Kirmanckî ifadelerin yer aldığı özel bir tasarım dikkat çekiyor. Kartta yer alan cümlede bir sözcük boş bırakılıyor ve okuyucuların doğru kelimeyi tahmin etmesi bekleniyor. Bu yöntemle hem kelime hazinesinin geliştirilmesi hem de dilin gündelik kullanımının artırılması hedefleniyor.
Merkez yetkilileri, interaktif bir yöntem seçmelerinin nedenini “katılımı artırmak ve dili pasif bir farkındalık konusu olmaktan çıkarıp aktif bir öğrenme sürecine dönüştürmek” sözleriyle açıklıyor. Kampanya; X (Twitter), Facebook ve Instagram üzerinden eş zamanlı olarak yürütülecek.
Amaç: Yok Olma Riski Altındaki Bir Dile Dikkat Çekmek
Kirmanckî, UNESCO tarafından yayımlanan Tehlike Altındaki Diller Atlası’nda “yok olmak üzere olan diller” arasında gösteriliyor. Uzmanlara göre dilin kamusal alandaki kullanımının sınırlı kalması, eğitim olanaklarının yetersizliği ve kuşaklar arası aktarımın zayıflaması, bu riskin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Dersim Araştırmaları Merkezi, yarın başlayacak kampanya ile özellikle genç kuşakların ana dilleriyle bağ kurmasını sağlamayı amaçlıyor. Günlük paylaşımlarla Kirmanckî kelimelerin ve deyimlerin görünürlüğünün artırılması, dilin sosyal medyada daha fazla yer bulması hedefleniyor.
Geçmişten Bugüne Dil Çalışmaları
Merkez, daha önce “Her Gün Bir Kirmanckî Kelime” başlıklı bir kampanya düzenlemişti. O kampanyada her gün bir kelime ve anlamı paylaşılmış, takipçilerden kelimeyi cümle içinde kullanmaları istenmişti. Yeni kampanya ise daha etkileşimli bir formatla tasarlandı.
Dil aktivistleri, bu tür çalışmaların özellikle anadilini konuşma pratiği azalan bireyler için önemli bir motivasyon kaynağı olduğunu belirtiyor. Sosyal medyanın sağladığı erişim kolaylığı sayesinde kampanyanın geniş bir kitleye ulaşması bekleniyor.
Kültürel Hafızanın Korunması
Kirmanckî yalnızca bir iletişim aracı değil; aynı zamanda bölgenin kültürel hafızasını, sözlü edebiyatını ve tarihsel birikimini taşıyan temel unsurlardan biri olarak görülüyor. Uzmanlar, bir dilin kaybının o dile ait atasözleri, deyimler, masallar ve yerel bilgi birikiminin de kaybı anlamına geldiğine dikkat çekiyor.
Dersim Araştırmaları Merkezi yetkilileri, yarın başlayacak kampanyanın uzun soluklu olacağını ve ilerleyen süreçte farklı içerik formatlarıyla zenginleştirileceğini ifade ediyor. Katılımcılar, paylaşılan kartlardaki boşlukları doldurarak hem bilgilerini test edecek hem de Kirmanckî’nin yaşatılmasına katkı sunacak.
Yeni kampanya, dilin dijital dünyada daha görünür hale gelmesi için atılan önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
